Haarlem, Gereformeerde Gemeente

   
   

   
   

   
   

   

Foto's:  jancoschout@solcon.nl
Info: Jan van der Male

   
Haarlem, voormalig Gereformeerde Gemeente

Naast de afgescheiden kerkgemeente op de Gedempte Oude Gracht en de kruisgemeente op het Klein Heiligland ontstond er in Haarlem een
derde "Gereformeerde kerk" in de Ridderstraat op nummer 29. Het was de Nederduits Gereformeerde kerk die op 3 juni 1887 in Haarlem voortkwam uit de Doleantie. De Doleantie van 1886 was het antwoord van veel Hervormden op het modernisme in de kerk. Aanhangers van deze kerk noemden zich dolerend en hun voorman was dr. Abraham Kuyper.
In 1892 sloten de drie genoemde kerken zich aan bij de landelijke Gereformeerde Kerken. Dominee S. Datema gaf in 1916 de laatste aanzet tot
de ineensmelting in Haarlem. Aangezien er veel leden waren, werd er een nieuwe grote kerk aan de Gedempte Oude Gracht gebouwd (ingebruikname op 31 augustus 1921), de Wilhelminakerk. Daarnaast werden diensten gehouden in het in 1888 gebouwde kerkgebouw aan de Ridderstraat. Vanaf 1950 werden de kerkdiensten allen in de Wilhelminakerk gehouden en werd het gebouw aan de Ridderstraat verkocht aan de Gereformeerde Gemeente.
Een deel van de gemeenteleden was in 1892 namelijk niet meegegaan met de Gereformeerde Kerk en vormden landelijk afgescheiden groepen: Ledeboerianen, Gereformeerde Gemeente onder het Kruis etc. De meerderheid hiervan fuseerde in in 1907 tot Gereformeerde Gemeenten. In 1938 kwam hiervan ook een gemeente te Haarlem. In dat jaar besloot de kerkenraad van de Gereformeerde Gemeente te Lisse namelijk aparte diensten te beleggen voor de in Haarlem en omgeving woonachtige leden. Onder leiding van ds. H. Ligtenberg kwam men op 28 juni voor het eerst in Haarlem bijeen op een zolder van een steenhouwerij aan de Kleverlaan. Omdat het daar ’s zomers erg warm wsa en ’s winters juist koud, werd in april 1939 een gebouw aan de Lange Molenstraat (no. 22) betrokken. Dit gebouw (voorheen een paardenstal) liet echter geen daglicht toe, waarop de gemeente vanaf 1944 in het kerkgebouw van de Zevendedagsadventisten aan de Parklaan. Voor weekdiensten werd uitgeweken naar het kerkgebouw van de Ev. Broedergemeente, eveneens aan de Parklaan. Op 13 december 1946 werd de Gereformeerde Gemeente te Haarlem geïnstitueerd. Op 20 december 1950 werd na een grondige renovatie, uitgevoerd door eigen leden, het huidige kerkgebouw in de Ridderstraat betrokken. Het ledenaantal bedroeg ongeveer 100 dat in de jaren ’70 opliep tot circa 270 leden. Daarna ging het echter bergafwaarts.
In 2007 is besloten de Gereformeerde Gemeente te Haarlem op te heffen. Het ledenaantal was geslonken tot 76 en er kon niet meer in de ambten worden voorzien.
Op 1 april 2008 is in de laatste kerkdienst de Bijbel gesloten. Het kerkgebouw is verkocht aan een projectontwikkelaar. De banken zijn naar de Hersteld Hervormde Kerk te Poederoijen verhuisd en de rest van het interieur (preekstoel en elektronicum) zijn naar de Gereformeerde Gemeente te Hardinxveld-Giessendam gegaan, die het wil gebruiken voor de inrichting van de nog te bouwen kerk van de onlangs gestichte afdeling Sliedrecht. Vermoedelijk komen er kantoren in het pand aan de Haarlemse Ridderstraat.

Het orgel:

In 1965 plaatste de fa. A. Nijsse te Oud-Sabbinge een tweedehands pijporgel in de Gereformeerde Gemeente te Haarlem. Het betrof een
elektro-pneumatisch instrument dat in de eerste helft van de jaren ’70 buiten gebruik is geraakt. Het binnenwerk werd verwijderd waarna er boxen van een Heyligers-elektronicum in werden geplaatst. In 1999 is een nieuw elektronicum in de kerk geplaatst: een Johannes Sweelinck 10. Ook van dit elektronicum zijn de boxen in de kas van het voormalig pijporgel geplaatst.
Na sluiting van de kerk zijn op 8 en 9 april 2008 het elektronicum en de frontpijpen gedemonteerd en op 12 april verhuisd naar Hardinxveld-Giessendam, alwaar het zal worden gebruikt in de gestichte afdeling van de Geref. Gemeente te Sliedrecht.

De dispositie:
Manuaal: Bourdon 16
Prestant 8
Holpijp 8
Gamba 8
Aeoline 8
Octaaf 4
Fluit 4
Quint 2 2/3
Tremulant

Pedaal:
Subbas 16 (transmissie)
Koppels: I+I 4, I+II 4, P+I, P+II
   

Foto: Jan van der Male © 2008

   

Foto: Jan van der Male © 2008

   

Home   
Terug

Foto: Jan van der Male © 2008