Oss, Grote Kerk 2

   
 

Overzicht van gewerkte tijden en uitgevoerde (herstel)werkzaamheden aan het hoofdorgel in de parochiekerk Maria Onbevlekt Ontvangen te Oss.

Opdrachtgever:

R.K. Bestuur der Parochie H. Willibrordus te Oss.

 Uitvoering en eindverantwoordelijkheid:

Firma John Blummel Kerkorgelbouwkundig Expertisebureau te Oss.

Verzonden:

17 oktober 2013.

Ter attentie van

Data:                                      : maandag 14-10-2013 t/m donderdag 18-10-2013

Totaal uren vrijwilligers              : 26

Totaal specialistische uren          : 28                        

   
   

maandag 14-10-2013
Meten winddruk: 65mm waterkolom, te laag. Druk dient 80mm waterkolom te bedragen. Oorzaak: forse lekkage windvoorziening.Openen bovenzijde bekisting windmachine/ventilator.Na opening bleek een deel van het geluidsisolerende materiaal op de machine terecht te zijn gekomen. Gehele bekisting gedemonteerd. Isolatiemateriaal bleek compleet verpulverd. Al het materiaal aan bekisting en uit de ruimte verwijderd.
Windmachine gedemonteerd. Resten van het isolatiemateriaal uit windmachine/ventilator verwijderd.Oliereservoir windmachine gespoeld.

Demontage der twee aanwezige stapelbalgen: beleerde harmonicaverbindingen welke de hoofddoorvoer vanaf de windmachine via de hoofdmagazijnbalg naar alle orgeldelen verzorgen.Het leder der stapelbalgen was veruit vergaan: grote scheuren aangetroffen welke provisorisch gedicht bleken met katoenen lappen.Demontage stapelbalgen.Inwendige inspectie magazijnbalg.
In het inwendige werden forse hoeveelheden isolatiemateriaal aangetroffen. Voorkomen moest worden dat dit terecht komt in de windladen. Al het materiaal is verwijderd/weggezogen.

Werkplaats:
Herstel en adequaat winddicht maken der twee stapelbalgen middels vervaardiging 4 extra houten hulpstukken, voorzien van flexibele luchtslang, doorsnee 20cm.
Deze winddichte verbinding gemonteerd in de bestaande stapelbalgen, waarbij het uiterlijk niets aan authenticiteit verliest. Aantasting door houtwormkever liggende houten balk rechts onder in orgelkast geconstateerd.

   
   

   
   

   
   

   
   

Dinsdag 15-10-2013

Stapelbalgen gemonteerd, aangesloten op windkanalen. Windmachine voorzien van nieuwe olie.De lederen verbinding tussen windmachine en windkanaal is zwak. In overleg met de heer Van Erp is deze verstevigd en niet vernieuwd.
Windmachine aangesloten en opgestart. Winddruk gemeten: 80mm waterkolom, een perfecte winddruk. Gehele windvoorziening gecontroleerd op lekkage. Alle orgeldelen functioneren op de correcte winddruk.
Hierbij dient opgemerkt te worden dat onderdruk direct resulteert in een algehele  stemmingsontregeling naast slecht functioneren van alle pneumatische functies, waardoor pijpen niet alleen uitermate onzuiver klinken, maar ook slecht en zelfs in het geheel niet meer aanspreken.
Inspectie zwelkast, geheel bovenin orgel. Een van de zware houten loopplanken werd aangetroffen achterover liggend op een deel van de orgelpijpen. Deze waren beschadigd. Herstel beschadigde pijpen, correct vastzetten loopplanken.

Controle alle 2400 orgelpijpen op aanspraak: dankzij perfecte winddruk spraken alle pijpen aan.
Aanvang stemmingscorrectie gehele orgel bij een temperatuur in en bij het orgel van 14 graden Celcius, Rlv-waarde 55%.

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

Woensdag 16-10-2013

Door houtworm aangetaste balk behandeld met Itox-per ( via Van Lierop impregneerbedrijven)Demontage speeltafeldelen en pedaalklavier.In pedaalklavier eveneens lichte aantasting door houtwormkever aangetroffen. Deze bestreden met Itox-per.
Gehele speeltafel minutieus gereinigd, zowel de kunststof delen zoals toetsen, registerschakelaars en dergelijke als ook alle houten delen.
Opvallend was de forse vervuiling van registerschakelaars en manuaaltoetsen.
Onder speeltafel aanwezig vuil en onrechtmatigheden verwijderd. Pedaalklavier gereinigd, delen behandeld met Itox-per, veerspanning afgesteld.

Lezenaar speeltafel voorzien van nieuwe geleding, de oude was vergaan en afgebroken, waardoor de lezenaar praktisch onverstelbaar was geraakt.
Mechaniek zwelkastbediening afgesteld en gesmeerd. Inwendige speeltafel gereinigd.
Montage alle gedemonteerde delen.
Een steker(stekker), welke normaliter de elektrische speeltafelverwarming van stroom voorziet, werd niet aangetroffen: om onbekende reden verwijderd. In overleg met de heer van Erp dit vooralsnog zo gelaten.
Stemmingscorrectie uitgevoerd op pedaalregisters te linker- en rechterzijde van de hoofdkast.                                                                 

 
 

   

 

   

Donderdag 17-10-2013
Koorvloer grondig gereinigd met stofzuiger.
Orgelinterieur schoongezogen.
Stemmingscorrectie voortgezet op alle daarvoor in aanmerking komende register, rekening houdend met temperatuur in kerk van 14 graden Celcius, waarbij het niet aan te bevelen is over te gaan tot een generale stemming, dit is slechts aanbevolen bij een op natuurlijke wijze tot stand gekomen binnentemperatuur van 18gr.C.
In het balustradeorgel werd een omgevallen pijp van het Kromhoornregister aangetroffen. Deze verwijderd. Pijp dient nog hersteld te worden en teruggeplaatst. Dit zal om niet uitgevoerd worden.

Tot zover dit overzicht.
Niet alle werkzaamheden zijn in dit overzicht opgenomen, slechts in grote lijnen is een beschrijving gegeven, waarbij het doel is deze voor een buitenstaander begrijpelijk te houden.
Vele (detail) foto’s zoals gemaakt tijdens uitvoering van deze werkzaamheden zijn verzonden naar het elektronisch postadres van de heer Van Erp. Gelieve dit fotomateriaal te beschouwen als aanvulling op deze tekst.

Resumerend:
Herstel gebreken in en aan windvoorziening;
Herstel gebreken aan pijpwerk en mechanische delen;
Bestrijding houtwormactiviteit;
Schoonmaak speeltafel en pedaalklavier.
Controle alle elektrische, pneumatische en mechanische functies.
Vastgesteld mag worden dat het orgel thans naar behoren functioneert, mede door herstel windvoorziening.

   
   

   
   

Aanbevelingen:
Nastemming alle tongwerkregisters: Bazuin, Trompet, Hobo en Kromhoorn op tijden dat de verwarming in gebruik is, bijvoorbeeld vóór de komende Kerstdagen.
Gebruikelijk is dat deze tongwerken afgestemd worden op de hogere, middels verwarming verkregen binnentemperatuur, teneinde deze registers ook tijdens diensten waarbij verwarming onontbeerlijk is, te kunnen inzetten.
Vernieuwen aansluiting windmachine op magazijnbalg.
Uitvoeren generale stemming zodra de binnentemperatuur dit toelaat;
Interval onderhoud, inspectie en stemmingscorrectie minimaal éénmaal per jaar, bij voorkeur buiten het stookseizoen.

 
   
   

Terug naar de Grote Kerk Oss